Maszyny parowe to nie tylko ogromne i ciężkie stacjonarne maszyny montowane w kopalniach, czy mniejsze w tartakach, albo jeszcze mniejsze – w gorzelniach. 

Silniki parowe napędzały też przez dziesięciolecia statki i okręty – wielkie jak Titanic, lub też mniejsze jednostki morskie i rzeczne. Pierwotnie główna maszyna parowa była tą jedyną i napędzała również np. pompy zęzowe, skroplinowo-powietrzne czy inne urządzenia. Jednak w trakcie rozwoju techniki okrętowej zaczęto funkcje pomocnicze powierzać zupełnie osobnym, mniejszym silnikom parowym, mogącym pracować niezależnie od ruchu maszyny zapewniającej napęd jednostki. 

Od przełomu XIX i XX-tego stulecia urządzenia okrętowe takie jak agregaty prądotwórcze, pompy, windy kotwiczne, żurawie czy kabestany, często wyposażane były we własne silniki parowe o konstrukcji i wielkości dopasowanej do pełnionej funkcji. 

Jeden z takich silników, mały jak na standardy maszyn parowych (waży ok 420 kg) udało nam się pozyskać. A jako że wyprodukowany został w roku 1976, można go bezpiecznie uznać za jeden z ostatnich wyprodukowanych w naszym kraju!

Szybkobieżne jednocylindrowe silniki parowe typów K3, K4 i K5 były produkowane przez Świdnicką Fabrykę Urządzeń Przemysłowych jako kontynuacja produkcji przedwojennej fabryki Främbs & Freundenberg, która po 1945 została przemianowana na ŚFUP. Silniki tego typu napędzały urządzenia pomocnicze m.in. na budowanych w latach 40-tych rudowęglowcach typu B30, z których najbardziej znany to statek-muzeum SS Sołdek. Co ciekawe Sołdek pierwotnie wyposażony był w dwa agregaty napędzane właśnie silnikami K-3. Do dnia dzisiejszego zachowały się na nim większe zespoły prądotwórcze, wymienione w trakcie późniejszej eksploatacji, wyposażone w mocniejsze silniki K5. 

Cztery inne statki tego typu zostały złomowane w Glasgow w latach 1978 i 1979. Być może nasz K-3 pochodzi z któregoś z nich lub innej jednostki, która podzieliła ich los. Na szczęście w Wlk. Brytanii udało mu się przetrwać w jakimś magazynie czy kolekcji, skąd po latach wrócił do Polski.

Będziemy informować o postępach w przywracaniu świetności tego urządzenia jak i pozyskiwanej na jego temat wiedzy. 

 

Źródła:

https://pl.wikipedia.org/wiki/SS_So%C5%82dek

 

Pierwsze uruchomienie maszyny K3 pod parą.

Po kilku godzinach nieprzerwanej pracy maszyna chodziła wyraźnie ciszej, miała okazję porządnie popracować po raz pierwszy od lat.

A może kawki?

Wszystkie filmiki wykonane podczas imprezy w Muzeum Starych Stroju a Technologii w Zamberku, 17 maja 2025.